300+ मराठी म्हणी अर्थ व उदाहरणासह | Marathi Mhani Collection

प्रसिद्ध मराठी म्हणी आणि त्यांचे अर्थ

[Marathi Mhani, Proverbs And Their Meanings]

आमच्या मराठी म्हणींच्या ज्वलंत संग्रहाच्या मदतीने आणि त्यांच्या अभ्यासपूर्ण व्याख्यांच्या मदतीने, मराठी परंपरेचे शहाणपण जाणून घ्या. लपलेले सांस्कृतिक रत्न एक्सप्लोर करा!

Marathi Mhani And Their Meanings

खाली काही मराठी म्हनी आहेत, ज्या सामान्यतः लोक त्यांच्या आयुष्यात वापरत असतात.

प्रसिद्ध मराठी म्हणी अर्थ व उदाहरणासह

मराठीतील म्हण	अर्थ
देणे कुसळांचे घेणे मुसळाचे	पैसे कमी आणि काम जास्त.
देव तारी त्याला कोण मारी ?	देवाची कृपा असल्यास आपले कोणीही वाईट करू शकत नाही.
देवा दंडवत	एखादी व्यक्ती सहज भेटली तर खुशाली विचारणे.
देश तसा वेश	परिस्थितीप्रमाणे बदलणारे वर्तन.
दैव आले द्यायला अन् पदर नाही घ्यायला	नशिबाने मिळणे परंतु घेता न येणे Marathi Mhani
दैव उपाशी राही आणि उद्योग पोटभर खाई	नशिबावर अवलंबून असणारे उपाशी राहतात तर उद्योगी पोटभर खातात.
दैव देते आणि कर्म नेते	नशिबामुळे उत्कर्ष होतो; पण स्वतःच्या कृत्यामुळे नुकसान होते.
दैव नाही लल्लाटी, पाऊस पडतो शेताच्या काठी	नशिबात नसल्यास जवळ आलेली संधी सुद्धा दूर जाते.
दोन मांडवांचा वऱ्हाडी उपाशी	दोन गोष्टीवर अवलंबून असणाऱ्या चे काम होत नाही.
धनगराची कुत्रे लेंड्यापाशी ना मेंढ्यापाशी	कोणत्याच कामाचे नसणे.
धर्म करता कर्म उभे राहते	एखादी चांगली गोष्ट करत असताना पुष्कळदा त्यातून नको ती निष्पत्ती होते.
धार्याला (मोरीला) बोळा व दरवाजा मोकळा	छोट्या गोष्टीची काळजी घेणे परंतु मोठी कडे दुर्लक्ष करणे.
धिटाई खाई मिठाई, गरीब खाई गचांड्या	गुंड व आडदांड लोकांचे काम होते तर गरिबांना यातायात करावी लागते.
न कर्त्याचा वार शनिवार	एखादे काम मनातून करायचे नसते तो कोणत्या तरी सबबीवर ते टाळतो.
नऊ दिवस	कोणत्याही गोष्टीचा नवीन पणा काही काळ टिकून कालांतराने तिचे महत्त्व नाहीसे होणे.
नकटीच्या लग्नाला सतराशे विघ्ने	दोषयुक्त काम करणाऱ्यांच्या मार्गात एक सारख्या अनेक अडचणी येतात
नदीचे मूळ आणि ऋषीचे कूळ पाहू नये	नदीचे उगमस्थान व ऋषीचे कूळ पाहू नये कारण त्यात काहीतरी दोष असतोच.
नळी फुंकली सोनारे इकडून तिकडे गेले वारे	केलेला उपदेश निष्फळ ठरणे. पालथ्या घड्यावर पाणी ओतण्याचा प्रकार. उपदेशाचा शून्य परिणाम होणे.
नाक दाबले, की तोंड उघडते	एखाद्या माणसाचे वर्म जाणून त्यावर योग्य दिशेने दबाव आणला, की चुटकीसरशी ताबडतोब हवे ते काम करून घेता येते.
नाकापेक्षा मोती जड	मालकापेक्षा नोकर शिरजोर असणे
नाकापेक्षा मोती जड	मालकापेक्षा नोकराचे प्रतिष्ठा वाढणे
नागव्यापाशी उघडा गेला, सारी रात्र हिवाने मेला	आधीच दरिद्री असणाऱ्याकडे मदतीला जाणे.
नागिन पोसली आणि पोसणाराला डसली	वाईट गोष्ट जवळ बाळगल्या वर ती कधी ना कधी उलटतेच
नागेश्वराला नागवून सोमेश्वराला वात लावणे	एकाचे लुटून दुसऱ्याला दान करणे
नाचता येईना अंगण वाकडे	आपल्याला एखादे काम करता येत नसेल तेव्हा आपला कमीपणा लपविण्यासाठी संबंधित गोष्टीत दोष दाखवणे
नाव देवाचे आणि गाव पुजाऱ्याचे	देवाच्या नावाने स्वार्थ जपणे.
नाव सोनुबाई हाती कथलाचा वाळा	नाव मोठे लक्षण खोटे.
नावडतीचे मीठ आळणी	आपल्या विरोधात असणाऱ्या माणसाने कोणतीही गोष्ट किती चांगली केली तरी आपल्याला ती वाईटच दिसते
नाही पण जण्याची तरी असावी	एखादी वाईट कृत्य करताना म्हणाला काही वाटले नाही तरी जगाला काय वाटेल याचा विचार करावा
निंदकाचे घर असावे शेजारी	निंदा करणारा माणूस उपयोगी ठरतो त्यामुळे आपले दोष कळतात
नेसेन तर पैठणी (शालू) च नेसेन, नाही तर नागवी बसेन	अतिशय हटवादीपणाची वर्तन करणे
पडलेले शेण माती घेऊन उठते	एखाद्या चांगल्या माणसावर काहीतरी ठपका आला आणि त्याने किती जरी निवारण केले तरी त्याच्या चारित्र्यावर थोडा का होईना डाग हा पडतोच
पदरी पडले पवित्र झाले	कोणती गोष्ट एकदा स्वीकारली कितीला नाव ठेवणे उपयोगाचे नसते
पळसाला पाने तीनच	सर्वत्र सारखीच परिस्थिती असणे
पाचामुखी परमेश्वर	बहुसंख्य लोक म्हणतील तेच खरे मानावे
पाची बोटे सारखी नसतात	सर्वच माणसे सारख्याच स्वभावाची नसतात
पाण्यामध्ये मासा झोप घेतो कैसा जावे त्याच्या वंशा तेव्हा कळे	अनुभव घेतल्याशिवाय शहाणपण येत नाही
पाप आढ्यावर बोंबलते	पाप उघड झाल्याशिवाय राहत नाही
पायलीची सामसूम चिपट्याची धामधूम	जिथे मोठी शांत असतात तेथे छोट्यांचा बडेजाव असतो
पायाची वाहन पायीच बरी	मूर्ख माणसाला अधिक सन्मान दिला तर तो शेफारतो.
पाहुनी आली आणि म्होतुर लावून गेली	पाहुणे म्हणून येणे आणि नुकसान करून जाणे
पी हळद नि हो गोरी	कोणत्याही बाबतीत उतावळेपणा करणे
पुढच्याच ठेच मागचा शहाणा	दुसऱ्याच्या अनुभवावरून मनुष्य काही बोध घेतो व सावधपणे वागतो
पुढे तिखट मागे पोचट	दिसायला फार मोठी पण प्रत्यक्षात तसे नसणारे
पुत्र मागण्यास गेली भ्रतार नवरा घालवून आली	फायदा होईल म्हणून जाणे परंतु नुकसान होणे
पै दक्षिण लक्ष प्रदक्षिणा	पैसा कमी काम जास्त
पोटी कस्तुरी वासासाठी फिरे भिरीभिरी	स्वतः जवळच असणारी वस्तू शोधण्यासाठी इतरत्र फिरणे
पोर होईल ना व सवत साहिना	आपल्याकडून होत नाही व दुसऱ्यालाही करू द्यायचे नाही
फासा पडेल तो डाव राजा बोलेल तो न्याय	राजाने दिलेला न्याय मनाविरुद्ध असला किंवा चुकीचा असला तरी तो मानावा लागतो
फुटका डोळा काजळाने साजरा करावा	आपल्या अंगचा जो दोष नाहीसा होण्यासारखा नसतो तो झाकता येईल तितका झाकावा
फुल ना फुलाची पाकळी	वास्तविक जितके द्यायला पाहिजे तितके देण्याचे सामर्थ्य नसल्यामुळे त्यापेक्षा पुष्कळ कमी देणे
फुले वेचली तिथे गोवर्या वेचणे	जेथे सुख भोगले तेथे वाईट दिवस पाहण्याचे नशिबी येणे
बकरीचे शेपूट माशाही वारीना व लाजही राखीना	निरुपयोगी गोष्ट (Marathi Mhani Ani Arth)
बडा घर पोकळ वासा	दिसण्या श्रीमंती पण प्रत्यक्षात तिचा अभाव
बळी तो कान पिळी	बलवान मनुष्य इतरांवर सत्ता गाजवितो
बाप तसा बेटा	बापाच्या अंगचे गुण मुलात उतरणे
बाप से बेटा सवाई	वडिलांपेक्षा मुलगा अधिक कर्तबगार
बारक्या फणसाला म्हैस राखण	ज्याच्या पासून धोका आहे त्याच्याकडे संरक्षणाची जबाबदारी सोपविणे
बावळी मुद्रा देवळी निद्रा	दिसण्यास बावळट पण व्यवहारचतुर माणूस
बुडत्याला काडीचा आधार	घोर संकट काळी मिळालेली थोडीशी मदत देखील महत्त्वाची ठरते
बैल गेला आणि झोपा केला	एखादी गोष्ट होऊन गेल्यावर तिचे निवारण करण्यासाठी केलेली व्यवस्था व्यर्थ ठरते
बोडकी आली व केस कर झाली	विधवा आली अन लग्न लावून गेली
बोलेल तो करेल	काय केवळ बडबड करणाऱ्याकडून काहीही होऊ शकत नाही
भटाला दिली ओसरी भट हातपाय पसरी	एखाद्याला आश्रय दिला तर तो त्यावर समाधान न मानता अधिक फायदा घेण्याचा प्रयत्न करतो
भरवशाच्या म्हशीला टोणगा	ज्या व्यक्तीवर अति विश्वास आहे नेमक्या अशाच व्यक्ती कडून विश्वासघात होणे
भागीचे घोडे की किवणाने मेले	भागीदारीतील या गोष्टीचा लाभ सर्वच घेतात काळजी मात्र कोणीच घेत नाही
भिंतीला कान असतात	गुप्त गोष्ट उघड झाल्याशिवाय राहात नाही
भित्यापाठी ब्रह्मराक्षस बिद्री	व्यक्ती काही कारण नसताना भीत असते
भीक नको पण कुत्रा आवर	एखाद्याच्या मनात नसले तर त्याने मदत करू नये परंतु निदान आपल्या कार्यात अडथळा आणू नये अशी स्थिती
भीड भिकेची बहीण	उगाच मनात भीती बाळगून आपण एखाद्याला नकार देऊ शकलो नाही तर शेवटी आपणावर भीक मागण्याची पाळी येणे
मऊ सापडले म्हणून कोपराने खणू नये	कोणाच्याही चांगुलपणाचा गैरफायदा घेऊ नये
मन जाणे पाप आपण	केलेले पाप दुसऱ्याला कळाले नाही तरी ज्याचे त्याला ते माहीत असतेच
मन राजा मन प्रजा	हुकुम करणारे आपले मनच ते पाळणारे ही आपली मनच असते
मनात मांडे पदरात धोंडे	केवळ मोठ मोठी मनोराज्य करायचे परंतु प्रत्यक्षात पदरात काहीही पडत नाही अशी स्थिती
मनी वसे ते स्वप्नी दिसे	ज्या गोष्टींचा आपण सतत ध्यास लागलेला असतो ती गोष्ट स्वप्नात दिसणे
मल्हारी माहात्म्य	नको तिथे नको ती गोष्ट करणे.
मांजरीचे दात तिच्या पिल्लाला लागत नाही	आई वडिलांचे बोलणे लेकराच्या हिताचेच असते
माणकीस बोललं, झुणकीस लागलं	एकाला बोलणे अन् दुसऱ्या लागणे
मानेवर गळू आणि पायाला जळू	रोग एकीकडे उपाय भलतीकडे
मामुजी मेला अन् गांव गोळा झाला	क्षुल्लक गोष्टीचा गवगवा करणे
मारुतीची शेपूट	लांबत जाणारे काम
मुंगीला मिळाला गहू कुठे नेऊ अन् कुठे ठेवू	छोट्याशा गोष्टींनीही हुरळून जाणे
मुंगीला मुताचा पूर	लोकांना लहान संकट ही डोंगराएवढी वाटते
मुलाचे पाय पाळण्यात दिसतात	लहान वयातच व्यक्तीच्या गुणदोषांचे दर्शन होते
मूर्ख लोक भांडते वकील घरी बांधते	मूर्खांचे भांड अन् तिसऱ्याचा लाभ
म्हशीला मणभर दूध	मेल्यावर गुणगान करणे
म्हातारीने कोंबडे लपविले म्हणून उजडायचे राहत नाही	निसर्ग नियमानुसार ज्या घटना घडायच्या त्या घडतातच म्हशीचे दुध काढतांना आधी आचळाला दूध लागावे लागते फायदा उचलण्यासाठी आधी थोडी खुशामत करावी लागते
यथा राजा तथा प्रजा	सर्वसामान्य लोक नेहमी मोठ्यांचे किंवा वरिष्ठांचे अनुकरण करतात
या बोटाची थुंकी त्या बोटावर करणे	बनवाबनवी करणे
ये रे कुत्र्या खा माझा पाय	आपण होऊन संकट ओढवून घेणे
रंग जाणे रंगारी	ज्याची विद्या त्यालाच माहीत
रडत राऊत रडत राव घोड्यावर स्वार	इच्छा नसताना जबाबदारी अंगावर पडणे
राईचा पर्वत करणे	मूळ गोष्ट अगदी क्षुल्लक असता तिचा विपर्यास करून सांगणे
राज्याचे घोडे आणि खासदार उडे	वस्तू एकाची मिजास दुसऱ्याची
रात्र थोडी सोंगे फार	कामे भरपूर पण वेळ थोडा असणे
रामाशिवाय रामायण कृष्णाशिवाय महाभारत	मुख्य गोष्टीचा अभाव
रे माझ्या मागल्या	ताक कण्या चांगल्या एखाद्याने केलेला उपदेश ऐकून न घेता पूर्वीप्रमाणेच वागणे
रोज मरे त्याला कोण रडे	तीच ती गोष्ट वारंवार होऊ लागली म्हणजे तिच्यातील स्वारस्य नष्ट होते व तिच्याकडे कोणीही लक्ष देत नाही
लंकेत सोन्याच्या विटा	दुसरीकडे असलेल्या फायद्याच्या गोष्टीचा आपल्याला उपयोग नसतो
लकडी दाखविल्या शिवाय मकडी वळत नाही	धाका शिवाय शिस्त नाही
लग्नाला गेली आणि बारशाला आली	अतिशय उशिराने पोहोचणे
लग्नाला वीस तर वाजंत्री ला तीस	मुख्य कार्य पेक्षा गौण कार्यालाच खर्च अधिक लष्कराच्या भाकर्‍या भाजणे बिन फायद्याचा आणि निरर्थक उद्योग करणे
लाज नाही मला कोणी काही म्हणा	निर्लज्ज मनुष्य दुसऱ्याच्या टीकेची पर्वा करत नाही
लेकी बोले सुने लागे	एकाला उद्देशून पण दुसऱ्याला लागेल असे बोलणे
लोका सांगे ब्रह्मज्ञान स्वतः मात्र कोरडे पाषाण	लोकांना उपदेश करायचा पण स्वता मात्र त्याप्रमाणे वागायचे नाही
वरातीमागून घोडे	योग्य वेळ निघून गेल्यावर काम करणे
वळणाचे पाणी वळणावर जाणे	निसर्गाच्या नियमाप्रमाणे ज्या गोष्टी घडायच्या त्या घडतच राहणार
वाघ म्हटले तरी खातो आणि वाघोबा म्हटले तरी खातोच	वाईट व्यक्तीला चांगली म्हंटले किंवा वाईट तरी त्रास द्यायचा तो देणारच
वारा पाहून पाठ फिरविणे	परिस्थिती पाहून वर्तन करणे
वासरात लंगडी गाय शहाणी	मूर्ख माणसा अल्पज्ञान असणारा श्रेष्ठ असतो
वाहत्या गंगेत हात हात धुणे किंवा आपल्या तव्यावर पोळी भाजून घेणे	सर्व साधने अनुकूल असली की होईल तो फायदा करून घेणे
विंचवाचे बिऱ्हाड पाठीवर	गरजेपुरते गोष्टी घेऊन फिरणे
विचाराची तूट तेथे भाषणाला उत	मूर्खांच्या गर्दीत नेहमी नुसती बडबड असते
विशी विद्या तिशी धन	योग्य वेळेत योग्य कामे केली की त्यावरून कर्तुत्वाचा अंदाज बांधता येतो
विश्वासही ठेवला घरी चारी सुना गरवार करी	विश्वासघात करणे
शहाण्याला शब्दाचा मार	शहाण्या माणसाला त्याच्या चुकी बाबत शब्दांनी समज दिली तरी ते पुरेसे असते
शितावरून भाताची परीक्षा	वस्तूच्या लहान भागावरून त्या संपूर्ण वस्तूची परीक्षा होती
शुद्ध बीजापोटी फळे रसाळ गोमटी	चांगल्या च्या पोटी चांगल्याच गोष्टी येतात
शेजी देईल काय आणि मन धायेल काय ?	शेजारणीने एखादा पदार्थ सढळ हाताने करून दिला तरीच मनाची तृप्ति होऊ शकत नाही
शेजीबाईची कढी, धावधाव वाढी	एकाची वस्तू घेऊन दुसऱ्यावर उपकार दाखविणे
शेरास सव्वाशेर	चोरावर मोर एकाला दुसरा वरचढ भेटणे
श्रीच्या मागोमाग ग येतो	संपत्तीबरोबर गर्व येतो
संग तसा रंग	संगती प्रमाणे वर्तन असणे
संन्याशाच्या लग्नाला शेंडीपासून सुरुवात	एखाद्या गोष्टीचा आरंभ मुळापासून करणे
सगळेच मुसळ केरात	मुख्य महत्त्वाच्या गोष्टींकडे दुर्लक्ष झाल्याने घेतलेले सर्व परिश्रम वाया जाणे
समर्थाघरचे श्वान त्याला सर्व देती मान	मोठा च्या घरच्या शूद्रालाही मान द्यावा लागतो
सरड्याची धाव कुंपणापर्यंतच	प्रत्येकाच्या कामास त्याची शक्ती वा वकूब यांची मर्यादा पडते
सांगी तर सांगी म्हणे वडाला वांगी	एकदम अशक्य कोटीतील गोष्ट करणे
सात हात लाकुड नऊ हात ढलपी	एखादी गोष्ट खूप फुगवून सांगणे
साप साप म्हणून भुई धोपटणे	संकट नसताना त्याचा अभ्यास निर्माण करणे
सारा गांव मामाचा एक नाही कामाचा	जवळच्या अशा अनेक व्यक्ती असणे पण त्यापैकी कोणाचाच उपयोग न होणे
सुंभ जळाला तरी पीळ जात नाही	वैभव गेले तरी ताठा जात नाही
सुरुवातीलाच माशी शिंकली	आरंभालाच अपशकून
स्नान करून पुण्य घडे तर पाण्यात बेडूक काय थोडे	वरवरच्या अवडंबराने पुण्य मिळत नाही
हत्ती गेला पण शेपूट राहिले	कामाच्या बहुतेक भाग पूर्ण झालं आणि फक्त थोडे शिल्लक राहिला
हत्ती बुडतो अन् शेळी ठाव मागते	जेथे भलेभले हात टेकतात तेथे लहान बडेजाव दाखवितात
हत्तीच्या दाढे मध्ये मिऱ्याचा दाणा	मोठ्या उपायांची गरज असताना अतिशय छोटे उपाय करावे
हत्तीच्या पायी येते आणि मुंगीच्या पायी जाते	आजार, संकटे येतात ती लवकर आणि मोठ्या प्रमाणावर येतात पण कमी होताना हळूहळू कमी होतात
हलवायाच्या घरावर तुळशीपत्र	परस्पर दुसऱ्याची वस्तू तिसर्‍याला देणे स्वतःला झीज लागू न देणे
हाजिर तो वजीर	जो ऐन वेळेला हजर असतो त्याचाच फायदा होतो
हात ओला तर मित्र भला	म्हणजेच तुमच्या पासून काही फायदा होणार असेल तर लोक तुमचे गोडवे गातात
हात फिरे तिथे लक्ष्मी वसे	उद्योगी माणसाच्या घरी संपत्ती नांदते
हातचे सोडून पळत्याच्या मागे लागणे	जे आपल्या हातात आहे ते सोडून दुसरे मिळेल या आशेने हातातली सोडण्याची पाळी येणे
हातच्या काकणाला आरसा कशाला	स्पष्ट असलेल्या गोष्टीला पुरावा नको
हिरा तो हिरा गार तो गार	गुणी माणसाचे गुण प्रकट झाल्यावाचून राहत नाहीत
हिऱ्या पोटी गारगोटी	चांगल्या च्या पोटी नाठाळ
हृदयाचा उन्हाळा आणि डोळ्यांच्या पावसाळा	खोटे अश्रू ढाळणे (Marathi Mhani Ani Tyancha meaning)
होळी जळाली आणि थंडी पळाली	होळीनंतर थंडी कमी होते
दहा गेले, पाच उरले	आयुष्य कमी उरणे.
दाखविलं सोनं हसे मुल तान्हं	पैशाचा मोह प्रत्येकालाच असतो. पैशाची लालूच दाखविताच कामे पटकन होतात.
दात आहेत तर चणे नाहीत, चणे आहेत तर दात नाहीत	एक गोष्ट अनुकूल असली तरी तिच्या जोडीला आवश्यक ती गोष्ट अनुकूलन नसणे.
दात कोरून पोट भरत नाही	मोठ्या व्यवहारात थोडीशी काटकसर करून काही उपयोग होत नाही.
दाम करी काम, बिवी करी सलाम	पैसे खर्च केले की कोणतेही काम होते.
दिल चंगा तो कथौटी में गंगा	आपले अंतःकरण पवित्र असल्यास पवित्र गंगा आपल्याजवळ असते.
दिल्ली तो बहुत दूर है	झालेल्या कामाचा मानाने खूप साध्य करावयाचे बाकी असणे.
दिवस बुडाला मजूर उडाला	रोजाने व मोलाने काम करणारा थोडेच स्वतःचं समजून काम करणार ? त्याची कामाची वेळ संपते ना संपते तोच तो निघून जाणार.
दिव्याखाली अंधार	मोठ्या माणसातदेखील दोष असतो.
दुधाने तोंड भाजले, कि ताकपण फुंकून प्यावे लागते	एखाद्या बाबतीत अद्दल घडली, की प्रत्येक बाबतीत सावधगिरी बाळगणे.
दुभत्या गाईच्या लाथा गोड	ज्याच्या पासून काही लाभ होतो, त्याचा त्रासदेखील मनुष्य सहन करतो.
दुरून डोंगर साजरे	कोणतीही गोष्ट लांबून चांगली दिसते; परंतु जवळ गेल्यावर तिचे खरे स्वरूप कळते.
तीथ आहे तर भट नाही, भट आहे तर तीथ नाही	चणे आहेत तर दात नाहीत, दात आहेत तर चणे नाहीत.
तीन दगडात त्रिभुवन आठवते	संसार केल्यावरच खरे मर्म कळते.
तुकारामबुवांची मेख	न सुटणारी गोष्ट (Marathi Mhani And Their Meaning)
तू दळ माझे आणि मी दळण गावच्या पाटलाचे	आपले काम दुसऱ्याने करावे आपण मात्र लष्कराच्या भाकरी भाजाव्यात.
तेरड्याचा रंग तीन दिवस	कोणत्याही गोष्टीचा ताजेपणा किंवा नवलाई अगदी कमी वेळ टिकते.
तेल गेले तूप गेले हाती धुपाटणे आले	मूर्खपणामुळे एकही गोष्ट साध्य न होणे.
तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार	एखाद्याला विनाकारण शिक्षा करणे आणि त्याला त्याबद्दल तक्रार करण्याचा मार्ग मोकळा न ठेवणे.
तोबऱ्याला पुढे, लगामाला पाठीमागे	खायला पुढे कामाला मागे.
थेंबे थेंबे तळे साचे	दिसण्यात शुल्लक वाटणाऱ्या वस्तूंचा संग्रह कालांतराने मोठा संचय होतो.
थोरा घराचे श्वान सर्व ही देती मान	मोठ्या माणसांचा आश्रय हा प्रभावी ठरतो, असा आश्रय घेणाऱ्याला कारण नसताना मोठेपणा दिला जातो.
दगडापेक्षा वीट मऊ	मोठ्या संकटापेक्षा लहान संकट कमी नुकसानकारक ठरतो.

---

👉 मराठी उखाणे | Marriage, Wedding Marathi Ukhane

---

प्रसिद्ध मराठी म्हणी आणि त्यांचे अर्थ + उदाहरण - Marathi Mhani And Their Meanings and Examples

1. म्हण: जशी करणी तशी भरणी
अर्थ: माणूस जसे कर्म करतो तसेच फळ त्याला मिळते.
उदाहरण: मेहनत न करता यश अपेक्षित ठेवणे म्हणजे जशी करणी तशी भरणी.

2. म्हण: नाचता येईना अंगण वाकडे
अर्थ: स्वतःची चूक न मानता इतरांना दोष देणे.
उदाहरण: नापास झाल्यावर शिक्षकांना दोष देणे म्हणजे नाचता येईना अंगण वाकडे.

3. म्हण: अती तिथे माती
अर्थ: कोणतीही गोष्ट अति केली तर नुकसान होते.
उदाहरण: अती काम केल्याने आरोग्य बिघडते — अती तिथे माती.

4. म्हण: थेंबे थेंबे तळे साचे
अर्थ: लहान प्रयत्नांनी मोठे यश मिळते.
उदाहरण: रोज थोडी बचत केल्याने मोठी रक्कम जमते.

5. म्हण: उशिरा का होईना शहाणा होणे
अर्थ: उशिरा का होईना चूक लक्षात येणे चांगलेच.
उदाहरण: चुका समजून सुधारणा करणे म्हणजे उशिरा का होईना शहाणा होणे.

6. म्हण: हातचे सोडून पळत्याच्या पाठीमागे धावणे
अर्थ: निश्चित गोष्ट सोडून अनिश्चित गोष्टीमागे लागणे.
उदाहरण: चांगली नोकरी सोडून धोकादायक संधी मागे धावणे.

7. म्हण: काळ आला होता पण वेळ आली नव्हती
अर्थ: संधी आली पण तयारी नव्हती.
उदाहरण: अभ्यास नसताना परीक्षा देणे म्हणजे काळ आला होता पण वेळ आली नव्हती.

8. म्हण: आपले तेच खरे
अर्थ: फक्त स्वतःचा फायदा पाहणे.
उदाहरण: इतरांची अडचण न समजणे म्हणजे आपले तेच खरे.

9. म्हण: सवयीचा गुलाम
अर्थ: वाईट सवयीमुळे अडकलेला माणूस.
उदाहरण: वाईट सवयी सोडता न येणे म्हणजे सवयीचा गुलाम.

10. म्हण: गाढवापुढे वीणा वाजवणे
अर्थ: अयोग्य व्यक्तीसमोर चांगली गोष्ट मांडणे.
उदाहरण: अभ्यास न करणाऱ्याला उपदेश करणे म्हणजे गाढवापुढे वीणा वाजवणे.

11. म्हण: डोळ्यांत तेल घालून पाहणे
अर्थ: अत्यंत सावध राहणे.
उदाहरण: परीक्षा केंद्रात डोळ्यांत तेल घालून पाहतात.

12. म्हण: घरचा आहेर घरातच
अर्थ: आपलीच गोष्ट आपल्या लोकांतच राहते.
उदाहरण: कौटुंबिक प्रश्न घरचा आहेर घरातच ठेवावा.

13. म्हण: जिभेवरचे निसटणे
अर्थ: विचार न करता बोलणे.
उदाहरण: चुकीचे बोलणे म्हणजे जिभेवरचे निसटणे.

14. म्हण: हत्ती गेला शेपूट राहिले
अर्थ: मोठे काम झाले पण लहान गोष्ट राहिली.
उदाहरण: सगळा अभ्यास झाला पण एक धडा राहिला.

15. म्हण: चोराच्या उलट्या बोंबा
अर्थ: चूक स्वतः करून इतरांवर आरोप करणे.
उदाहरण: स्वतः उशीर करून ऑफिसला दोष देणे.

16. म्हण: पोटापाण्यासाठी झगडणे
अर्थ: उदरनिर्वाहासाठी संघर्ष करणे.
उदाहरण: गरीब माणूस पोटापाण्यासाठी झगडतो.

17. म्हण: वरातीमागून घोडे
अर्थ: काम संपल्यानंतर उपाय करणे.
उदाहरण: निकाल लागल्यानंतर अभ्यास करणे.

18. म्हण: एक ना धड भाराभर चिंध्या
अर्थ: निट काहीच न होणे.
उदाहरण: नीट योजना नसल्याने एक ना धड भाराभर चिंध्या.

19. म्हण: गोड बोलणे सोने
अर्थ: प्रेमळ बोलणे फायदेशीर असते.
उदाहरण: गोड बोलल्याने काम लवकर होते.

20. म्हण: चार दिवस सासूचे, चार दिवस सुनेचे
अर्थ: सत्ता कायम कोणाकडेच राहत नाही.
उदाहरण: आज वरचढ आहे पण उद्या नाही.

21. म्हण: वेळ आली होती पण वेळ नव्हती
अर्थ: संधी असूनही योग्य वेळ नसणे.
उदाहरण: तयारी नसताना संधी मिळणे म्हणजे वेळ आली होती पण वेळ नव्हती.

22. म्हण: एका हाताने टाळी वाजत नाही
अर्थ: कोणतीही गोष्ट एकट्यामुळे होत नाही.
उदाहरण: भांडणात दोघांचाही हात असतो.

23. म्हण: दूध का दूध पाणी का पाणी
अर्थ: सत्य स्पष्ट होणे.
उदाहरण: चौकशीनंतर दूध का दूध पाणी का पाणी झाले.

24. म्हण: घरचा आहेर घरातच
अर्थ: घरातील गोष्टी घरातच ठेवाव्यात.
उदाहरण: कौटुंबिक वाद बाहेर सांगू नयेत.

25. म्हण: आगीत तेल ओतणे
अर्थ: वाद वाढवणे.
उदाहरण: भांडणात उगाच बोलणे म्हणजे आगीत तेल ओतणे.

26. म्हण: दुधाची तहान ताकावर भागवणे
अर्थ: समाधान न मिळणे.
उदाहरण: खरी नोकरी न मिळाल्याने तात्पुरती कामे करावी लागली.

27. म्हण: दोन पाय एका चपलेत घालणे
अर्थ: जबरदस्ती करणे.
उदाहरण: आपले मत लादणे म्हणजे दोन पाय एका चपलेत घालणे.

28. म्हण: गगनात थाप मारणे
अर्थ: खोट्या गोष्टी सांगणे.
उदाहरण: पुरावा नसताना दावे करणे म्हणजे गगनात थाप मारणे.

29. म्हण: हात आखडता घेणे
अर्थ: मदत न करणे.
उदाहरण: गरजेच्या वेळी हात आखडता घेऊ नये.

30. म्हण: खाल्ल्या मिठाला जागणे
अर्थ: कृतज्ञ राहणे.
उदाहरण: मदत करणाऱ्याचे ऋण मानणे म्हणजे खाल्ल्या मिठाला जागणे.

31. म्हण: जिथे पाणी तिथे मासे
अर्थ: संधी तिथे फायदा.
उदाहरण: गर्दीच्या ठिकाणी व्यवसाय चालतो.

32. म्हण: उंटावरून शेळ्या हाकणे
अर्थ: अयोग्य पद्धतीने काम करणे.
उदाहरण: मोठ्या पदावरून लहान गोष्टी हाताळणे.

33. म्हण: उंटावरून शेळ्या हाकणे
अर्थ: प्रतिष्ठेला साजेसे न वागणे.
उदाहरण: वरिष्ठाने क्षुल्लक वादात पडणे.

34. म्हण: अंधारात काठी मारणे
अर्थ: अंदाजाने काम करणे.
उदाहरण: माहिती नसताना निर्णय घेणे.

35. म्हण: पायावर धोंडा पाडून घेणे
अर्थ: स्वतःचेच नुकसान करणे.
उदाहरण: रागात नोकरी सोडणे.

36. म्हण: सापही मरावा आणि काठीही न मोडावी
अर्थ: दोन्ही बाजू सुरक्षित राहणे.
उदाहरण: वाद शांततेने मिटवणे.

37. म्हण: उचलली जीभ लावली टाळ्याला
अर्थ: विचार न करता बोलणे.
उदाहरण: बैठकीत उगाच बोलणे.

38. म्हण: नाक कापणे
अर्थ: अब्रू जाणे.
उदाहरण: गैरवर्तनाने कुटुंबाचे नाक कापले.

39. म्हण: हातावर पोट असणे
अर्थ: रोजच्या कमाईवर जगणे.
उदाहरण: मजूर हातावर पोट असतो.

40. म्हण: अंगावर येणे
अर्थ: भांडायला तयार होणे.
उदाहरण: छोट्या कारणावरून अंगावर येऊ नये.

41. म्हण: वेळेचे भान ठेवणे
अर्थ: वेळेचा योग्य वापर करणे.
उदाहरण: परीक्षा जवळ आल्यावर वेळेचे भान ठेवावे.

42. म्हण: आडाखे बांधणे
अर्थ: योजना करणे.
उदाहरण: व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आडाखे बांधले.

43. म्हण: चार चौघात तोंड दाखवता येऊ नये
अर्थ: लाजीरवाणी परिस्थिती येणे.
उदाहरण: चुकीच्या वागणुकीमुळे चार चौघात तोंड दाखवता येईना.

44. म्हण: उघड्यावर पडणे
अर्थ: फसवणूक होणे.
उदाहरण: चुकीच्या गुंतवणुकीमुळे उघड्यावर पडलो.

45. म्हण: गाठोडे बांधणे
अर्थ: निघून जाणे.
उदाहरण: भांडण झाल्यावर गाठोडे बांधले.

46. म्हण: उघड्या डोळ्यांनी स्वप्न पाहणे
अर्थ: अशक्य अपेक्षा ठेवणे.
उदाहरण: मेहनत न करता यश मिळवणे.

47. म्हण: जखमेवर मीठ चोळणे
अर्थ: दुःख वाढवणे.
उदाहरण: अपयशावर टोमणे मारणे.

48. म्हण: गाडी रुळावर आणणे
अर्थ: परिस्थिती सुधारणा करणे.
उदाहरण: नुकसान झाल्यावर व्यवसाय गाडी रुळावर आणली.

49. म्हण: कागदोपत्री राहणे
अर्थ: प्रत्यक्षात अंमल न होणे.
उदाहरण: योजना कागदोपत्रीच राहिली.

50. म्हण: दोन पावले पुढे असणे
अर्थ: हुशार असणे.
उदाहरण: तो व्यवहारात दोन पावले पुढे असतो.

51. म्हण: हात धुवून मागे लागणे
अर्थ: हट्टाने पाठलाग करणे.
उदाहरण: सूड घेण्यासाठी हात धुवून मागे लागला.

52. म्हण: डोक्यावर बसवणे
अर्थ: अती लाड करणे.
उदाहरण: मुलांना डोक्यावर बसवू नये.

53. म्हण: तोंडावर पडणे
अर्थ: अपमान होणे.
उदाहरण: खोटे बोलल्यामुळे तोंडावर पडावे लागले.

54. म्हण: डोळ्यात धूळफेक करणे
अर्थ: फसवणूक करणे.
उदाहरण: खोट्या आश्वासनांनी डोळ्यात धूळफेक केली.

55. म्हण: अंगाला काटा येणे
अर्थ: भीती किंवा आनंदाने रोमांच होणे.
उदाहरण: कथा ऐकताना अंगाला काटा आला.

56. म्हण: मनावर घेणे
अर्थ: दुःख वाटून घेणे.
उदाहरण: टीका मनावर घेऊ नकोस.

57. म्हण: पोटात गोळा येणे
अर्थ: फार चिंता वाटणे.
उदाहरण: निकाल ऐकून पोटात गोळा आला.

58. म्हण: तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार
अर्थ: बोलण्याची संधी न देता त्रास देणे.
उदाहरण: गरीबांवर अन्याय म्हणजे तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार.

59. म्हण: वाऱ्यावर सोडणे
अर्थ: दुर्लक्ष करणे.
उदाहरण: चांगला सल्ला वाऱ्यावर सोडू नये.

60. म्हण: डोक्यावरचे छप्पर उडणे
अर्थ: घर गमावणे.
उदाहरण: पुरामुळे अनेकांचे डोक्यावरचे छप्पर उडाले.

61. म्हण: हातातोंडाशी गाठ पडणे
अर्थ: कसाबसा उदरनिर्वाह होणे.
उदाहरण: महागाईत हातातोंडाशी गाठ पडते.

62. म्हण: कानाला खडा लावणे
अर्थ: धडा घेणे.
उदाहरण: फसवणुकीनंतर कानाला खडा लावला.

63. म्हण: पाय घसरणे
अर्थ: चूक होणे.
उदाहरण: अति आत्मविश्वासामुळे पाय घसरला.

64. म्हण: डोळे झाकणे
अर्थ: मुद्दाम दुर्लक्ष करणे.
उदाहरण: चुकीकडे डोळे झाकू नयेत.

65. म्हण: हात टेकणे
अर्थ: शरण जाणे.
उदाहरण: शेवटी त्याने परिस्थितीसमोर हात टेकले.

66. म्हण: जिवावर बेतणे
अर्थ: फार गंभीर होणे.
उदाहरण: अपघात त्याच्या जिवावर बेतला.

67. म्हण: डोक्यावर घेणे
अर्थ: जबाबदारी स्वीकारणे.
उदाहरण: त्याने कुटुंबाची जबाबदारी डोक्यावर घेतली.

68. म्हण: आगीत हात घालणे
अर्थ: धोकादायक काम करणे.
उदाहरण: विचार न करता गुंतवणूक करणे म्हणजे आगीत हात घालणे.

69. म्हण: डोळे उघडणे
अर्थ: सत्य समजणे.
उदाहरण: अनुभवाने त्याचे डोळे उघडले.

70. म्हण: तोंडाला पाणी सुटणे
अर्थ: खाण्याची इच्छा होणे.
उदाहरण: पदार्थ पाहून तोंडाला पाणी सुटले.

71. म्हण: हातचे जाणे
अर्थ: मिळालेली गोष्ट गमावणे.
उदाहरण: निष्काळजीपणामुळे संधी हातची गेली.

72. म्हण: डोळ्यात भरणे
अर्थ: लक्ष वेधून घेणे.
उदाहरण: त्याचे काम सगळ्यांच्या डोळ्यात भरले.

73. म्हण: पाठीशी उभे राहणे
अर्थ: साथ देणे.
उदाहरण: अडचणीत मित्र पाठीशी उभा राहिला.

74. म्हण: मनाचा हिय्या करणे
अर्थ: धैर्य करणे.
उदाहरण: कठीण परिस्थितीत मनाचा हिय्या केला.

75. म्हण: डोळे दिपणे
अर्थ: वैभव पाहून आश्चर्य वाटणे.
उदाहरण: आलिशान घर पाहून डोळे दिपले.

76. म्हण: पाय मागे घेणे
अर्थ: माघार घेणे.
उदाहरण: धोका लक्षात येताच पाय मागे घेतले.

77. म्हण: तोंडात बोट घालणे
अर्थ: फार आश्चर्य वाटणे.
उदाहरण: निकाल पाहून सगळे तोंडात बोट घालून बसले.

78. म्हण: हात साफ करणे
अर्थ: चोरी करणे.
उदाहरण: चोराने दुकानात हात साफ केला.

79. म्हण: अंगावर काटे येणे
अर्थ: भीती किंवा तीव्र भावना होणे.
उदाहरण: भयानक दृश्य पाहून अंगावर काटे आले.

80. म्हण: डोक्याला ताप देणे
अर्थ: त्रास देणे.
उदाहरण: सतत तक्रारी करून डोक्याला ताप देतो.

81. म्हण: पाय रोवून उभे राहणे
अर्थ: ठाम भूमिका घेणे.
उदाहरण: तो आपल्या मतावर पाय रोवून उभा राहिला.

82. म्हण: तोंड बंद ठेवणे
अर्थ: गप्प राहणे.
उदाहरण: वाद वाढू नये म्हणून तोंड बंद ठेवले.

83. म्हण: डोळ्यांत अंजन घालणे
अर्थ: सत्य दाखवणे.
उदाहरण: घटनेने सगळ्यांच्या डोळ्यांत अंजन घातले.

84. म्हण: हात वर करणे
अर्थ: हार मानणे.
उदाहरण: शेवटी त्याने हात वर केले.

85. म्हण: जीव तोडून काम करणे
अर्थ: फार मेहनत करणे.
उदाहरण: यशासाठी जीव तोडून काम करावे लागते.

86. म्हण: पोटात घालणे
अर्थ: गुपित ठेवणे.
उदाहरण: ही गोष्ट पोटात घाल.

87. म्हण: डोळे मिटणे
अर्थ: मृत्यू होणे.
उदाहरण: आजोबांचे शांतपणे डोळे मिटले.

88. म्हण: हात धरणे
अर्थ: मदत करणे.
उदाहरण: गरजू व्यक्तीचा हात धरावा.

89. म्हण: तोंड वेंगाडे करणे
अर्थ: नाराजी दाखवणे.
उदाहरण: काम न मिळाल्याने तोंड वेंगाडे केले.

90. म्हण: पाय जमिनीवर ठेवणे
अर्थ: वास्तववादी राहणे.
उदाहरण: यश मिळाल्यावरही पाय जमिनीवर ठेवले.

91. म्हण: डोळे फिरणे
अर्थ: लोभ वाढणे.
उदाहरण: पैशामुळे त्याचे डोळे फिरले.

92. म्हण: हातात घेणे
अर्थ: स्वतः जबाबदारी घेणे.
उदाहरण: प्रकल्प त्याने हातात घेतला.

93. म्हण: तोंडाला कुलूप लावणे
अर्थ: गुप्तता राखणे.
उदाहरण: चौकशीपर्यंत तोंडाला कुलूप लावले.

94. म्हण: पाठीमागून वार करणे
अर्थ: विश्वासघात करणे.
उदाहरण: मित्रानेच पाठीमागून वार केला.

95. म्हण: डोळ्यांत खुपसणे
अर्थ: जबरदस्ती लक्ष वेधणे.
उदाहरण: जाहिराती डोळ्यांत खुपसतात.

96. म्हण: हातातोंडाशी आलेले पळणे
अर्थ: जवळपास मिळालेले गमावणे.
उदाहरण: निष्काळजीपणामुळे यश हातातोंडाशी आलेले पळाले.

97. म्हण: तोंडावर आदळणे
अर्थ: अपमान सहन करणे.
उदाहरण: सत्य बोलल्यामुळे तोंडावर आदळले.

98. म्हण: पायाखालची वाळू सरकणे
अर्थ: आधार नाहीसा होणे.
उदाहरण: नोकरी गेल्यावर पायाखालची वाळू सरकली.

99. म्हण: डोळ्यांत तेल घालून पाहणे
अर्थ: फार सावध राहणे.
उदाहरण: परीक्षेत डोळ्यांत तेल घालून पाहिले जाते.

100. म्हण: हात झटकणे
अर्थ: जबाबदारी टाळणे.
उदाहरण: अडचण आल्यावर त्याने हात झटकले.

मराठी म्हणी अर्थ व उदाहरणासह (101–150)

101. म्हण: वेळेचे सोने करणे
अर्थ: वेळेचा योग्य उपयोग करणे.
उदाहरण: अभ्यासासाठी वेळेचे सोने करावे.

102. म्हण: वेळ आली की सगळे कळते
अर्थ: अनुभवातून सत्य समजते.
उदाहरण: संकटात खरी माणसे ओळखू येतात.

103. म्हण: चुलीवरचे उतरले नाही तोवर हंडा फुटत नाही
अर्थ: वेळ येईपर्यंत काहीच होत नाही.
उदाहरण: योग्य वेळेची वाट पाहावी.

104. म्हण: आपली पाठ आपल्यालाच खाजवावी लागते
अर्थ: स्वतःची मदत स्वतःच करावी लागते.
उदाहरण: कठीण प्रसंगी स्वतः उभे राहावे.

105. म्हण: गळ्यातील हाड ओळखणे
अर्थ: आपले महत्त्व ओळखणे.
उदाहरण: स्वतःची किंमत ओळखायला हवी.

106. म्हण: एक हाताने टाळी वाजत नाही
अर्थ: दोघांचीही चूक असते.
उदाहरण: वादात एकट्यालाच दोष देता येत नाही.

107. म्हण: डोक्यावरचे छप्पर उडणे
अर्थ: मोठे नुकसान होणे.
उदाहरण: नोकरी गेल्यावर त्याचे डोके गरगरले.

108. म्हण: घोडे विकून झोपणे
अर्थ: निश्चिंत होणे.
उदाहरण: कर्ज फेडल्यावर तो घोडे विकून झोपला.

109. म्हण: खाऊन खाऊन गोड झाले
अर्थ: एखाद्या गोष्टीची सवय लागणे.
उदाहरण: रोज अभ्यासाची सवय लागली.

110. म्हण: जिथे गरज तिथे मार्ग
अर्थ: गरज असेल तर उपाय सापडतो.
उदाहरण: अडचणीतून मार्ग निघतोच.

111. म्हण: डोळ्यात तेल घालून पाहणे
अर्थ: खूप लक्ष ठेवणे.
उदाहरण: परीक्षेत शिक्षक डोळ्यात तेल घालून पाहतात.

112. म्हण: हातावर पोट असणे
अर्थ: रोज कमावून रोज खाणे.
उदाहरण: मजुरांचे हातावर पोट असते.

113. म्हण: न कळत विष पिणे
अर्थ: चुकीचा निर्णय घेणे.
उदाहरण: चुकीची संगत म्हणजे न कळत विष पिणे.

114. म्हण: उंटावरून शेळ्या हाकणे
अर्थ: अयोग्य पद्धतीने काम करणे.
उदाहरण: अनुभव नसताना नेतृत्व करणे.

115. म्हण: फुकटचे घोडे खायला कशाला नाही
अर्थ: फुकट गोष्ट कुणालाही नको वाटत नाही.
उदाहरण: मोफत ऑफर सर्वांना आवडते.

116. म्हण: खांद्यावर बंदूक ठेवून चालवणे
अर्थ: दुसऱ्याचा वापर करून काम करणे.
उदाहरण: स्वतः न करता इतरांकडून काम करून घेणे.

117. म्हण: आडात नाही तर पोहऱ्यात कुठून येणार
अर्थ: मूळच नसेल तर पुढे कसे येईल?
उदाहरण: अभ्यास नसेल तर यश कसे मिळेल?

118. म्हण: डोक्यावर कर्जाचा डोंगर
अर्थ: खूप कर्ज असणे.
उदाहरण: चुकीच्या खर्चाने कर्ज वाढले.

119. म्हण: गाडी घसरली
अर्थ: परिस्थिती हाताबाहेर जाणे.
उदाहरण: खर्च वाढल्यावर गाडी घसरली.

120. म्हण: हात झटकून मोकळे होणे
अर्थ: जबाबदारी झटकून टाकणे.
उदाहरण: काम संपल्यावर त्याने हात झटकले.

121. म्हण: आगीत तेल ओतणे
अर्थ: वाद वाढवणे.
उदाहरण: भांडणात हस्तक्षेप म्हणजे आगीत तेल ओतणे.

122. म्हण: पायावर कुर्‍हाड मारणे
अर्थ: स्वतःचेच नुकसान करून घेणे.
उदाहरण: चुकीचा निर्णय म्हणजे पायावर कुर्‍हाड.

123. म्हण: नशीब फळफळणे
अर्थ: नशीब जोरात असणे.
उदाहरण: त्याचे नशीब फळफळले.

124. म्हण: डोके फिरणे
अर्थ: गर्व येणे.
उदाहरण: यश मिळताच त्याचे डोके फिरले.

125. म्हण: तोंडावर पडणे
अर्थ: अपयशी होणे.
उदाहरण: तयारी नसल्याने तो तोंडावर पडला.

126. म्हण: अंगावर काटा येणे
अर्थ: भीती किंवा थरार वाटणे.
उदाहरण: ती गोष्ट ऐकून अंगावर काटा आला.

127. म्हण: हात आखडता घेणे
अर्थ: मदत कमी करणे.
उदाहरण: खर्च वाढल्यावर हात आखडता घ्यावा लागतो.

128. म्हण: डोळ्यांत धूळ फेकणे
अर्थ: फसवणे.
उदाहरण: खोट्या आश्वासनांनी डोळ्यांत धूळ फेकली.

129. म्हण: छपराला भोक पडणे
अर्थ: अडचणी वाढणे.
उदाहरण: खर्चामुळे घराचे छपर भोक पडले.

130. म्हण: हातातोंडाशी आलेले हिरावणे
अर्थ: मिळणारे यश निघून जाणे.
उदाहरण: शेवटच्या क्षणी नोकरी हुकली.

131. म्हण: तोंडात बोट घालणे
अर्थ: आश्चर्य वाटणे.
उदाहरण: त्याचे यश पाहून सगळे तोंडात बोट घालू लागले.

132. म्हण: मनात घर करणे
अर्थ: खोलवर परिणाम करणे.
उदाहरण: ती आठवण मनात घर करून बसली.

133. म्हण: पाय घसरला
अर्थ: चूक होणे.
उदाहरण: चुकीच्या संगतीने पाय घसरला.

134. म्हण: डोके खाणे
अर्थ: सतत त्रास देणे.
उदाहरण: सतत प्रश्न विचारून डोके खाल्ले.

135. म्हण: हात धुवून मागे लागणे
अर्थ: हट्टाने मागे लागणे.
उदाहरण: जिंकण्यासाठी तो हात धुवून मागे लागला.

136. म्हण: छातीवर दगड ठेवणे
अर्थ: मन कठोर करणे.
उदाहरण: कठीण निर्णय घेताना छातीवर दगड ठेवावा लागतो.

137. म्हण: डोळे दिपणे
अर्थ: मोहात पडणे.
उदाहरण: पैशामुळे त्याचे डोळे दिपले.

138. म्हण: हात टेकणे
अर्थ: शरण जाणे.
उदाहरण: अखेर त्याने हात टेकले.

139. म्हण: काळजावर हात ठेवणे
अर्थ: प्रामाणिकपणे विचार करणे.
उदाहरण: काळजावर हात ठेवून निर्णय घ्यावा.

140. म्हण: डोळे मिटणे
अर्थ: मृत्यू होणे.
उदाहरण: आजोबांनी शांतपणे डोळे मिटले.

141. म्हण: तोंडावर पडलेले पाणी उडवणे
अर्थ: अपमान विसरणे.
उदाहरण: चुका सुधारून तो पुढे गेला.

142. म्हण: मनावर दगड ठेवणे
अर्थ: कठोर निर्णय घेणे.
उदाहरण: घर सोडताना मनावर दगड ठेवला.

143. म्हण: हातचे राखून ठेवणे
अर्थ: सावधपणे वागणे.
उदाहरण: भविष्याकरिता पैसे राखून ठेवले.

144. म्हण: तोंड गोड करणे
अर्थ: आनंद साजरा करणे.
उदाहरण: यशानंतर तोंड गोड केले.

145. म्हण: पाठीवर थाप देणे
अर्थ: कौतुक करणे.
उदाहरण: शिक्षकांनी विद्यार्थ्याच्या पाठीवर थाप दिली.

146. म्हण: डोळे उघडणे
अर्थ: सत्य समजणे.
उदाहरण: फसवणूक झाल्यावर त्याचे डोळे उघडले.

147. म्हण: हात चोळणे
अर्थ: आनंद होणे किंवा अपेक्षा ठेवणे.
उदाहरण: संधी मिळताच तो हात चोळू लागला.

148. म्हण: डोळ्यांत पाणी येणे
अर्थ: भावुक होणे.
उदाहरण: निरोप घेताना डोळ्यांत पाणी आले.

149. म्हण: मनासारखे घडणे
अर्थ: इच्छेनुसार होणे.
उदाहरण: अखेर सगळे मनासारखे झाले.

150. म्हण: हातातोंडाशी आलेले गमावणे
अर्थ: जवळ आलेले यश गमावणे.
उदाहरण: शेवटच्या चुकांमुळे तो हातातोंडाशी आलेले गमावले.

मराठी म्हणी अर्थ व उदाहरणासह (151–200)

151. म्हण: डोळ्यांत तेल घालून पाहणे
अर्थ: अत्यंत सावधपणे लक्ष ठेवणे.
उदाहरण: परीक्षेत शिक्षक डोळ्यांत तेल घालून पाहत होते.

152. म्हण: हात आखडता घेणे
अर्थ: मदत किंवा खर्च कमी करणे.
उदाहरण: खर्च वाढल्याने त्याने हात आखडता घेतला.

153. म्हण: आगीत घालणे
अर्थ: संकटात टाकणे.
उदाहरण: चुकीचा निर्णय म्हणजे स्वतःला आगीत घालणे.

154. म्हण: डोक्यावरून पाणी जाणे
अर्थ: परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर जाणे.
उदाहरण: खर्च वाढल्यावर त्याच्या डोक्यावरून पाणी गेले.

155. म्हण: काळजाचा तुकडा
अर्थ: अतिशय प्रिय व्यक्ती.
उदाहरण: मुलगा आई-वडिलांचा काळजाचा तुकडा असतो.

156. म्हण: तोंडचा पाणी पळवणे
अर्थ: खूप आकर्षक वाटणे.
उदाहरण: त्या पदार्थाने सगळ्यांचे तोंडचे पाणी पळवले.

157. म्हण: हातावर पोट असणे
अर्थ: रोज कमावून रोज खाणे.
उदाहरण: शेतमजुरांचे हातावर पोट असते.

158. म्हण: डोळे झाकणे
अर्थ: जाणूनबुजून दुर्लक्ष करणे.
उदाहरण: चुकीकडे डोळे झाकू नयेत.

159. म्हण: छातीवर हात मारणे
अर्थ: पश्चात्ताप करणे.
उदाहरण: संधी गेल्यावर तो छातीवर हात मारत बसला.

160. म्हण: डोळ्यांत धूळ फेकणे
अर्थ: फसवणूक करणे.
उदाहरण: खोट्या वचनांनी त्याने डोळ्यांत धूळ फेकली.

161. म्हण: मनात घर करणे
अर्थ: कायमची छाप पडणे.
उदाहरण: ती आठवण अजूनही मनात घर करून आहे.

162. म्हण: हात झटकून मोकळे होणे
अर्थ: जबाबदारी सोडणे.
उदाहरण: काम संपताच त्याने हात झटकले.

163. म्हण: पाठीशी उभे राहणे
अर्थ: साथ देणे.
उदाहरण: अडचणीत मित्र पाठीशी उभा राहिला.

164. म्हण: डोळ्यांत पाणी येणे
अर्थ: भावुक होणे.
उदाहरण: निरोप घेताना डोळ्यांत पाणी आले.

165. म्हण: तोंडाला पाणी सुटणे
अर्थ: मोह होणे.
उदाहरण: गोड पाहून तोंडाला पाणी सुटले.

166. म्हण: पाय घसरणे
अर्थ: चूक होणे.
उदाहरण: वाईट संगतीमुळे त्याचा पाय घसरला.

167. म्हण: हात टेकणे
अर्थ: शरण जाणे.
उदाहरण: अखेर त्याने परिस्थितीसमोर हात टेकले.

168. म्हण: डोळे दिपणे
अर्थ: लोभात पडणे.
उदाहरण: पैशामुळे त्याचे डोळे दिपले.

169. म्हण: छपरावर बसणे
अर्थ: निष्काळजी राहणे.
उदाहरण: संधी असताना तो छपरावर बसून राहिला.

170. म्हण: तोंड गोड करणे
अर्थ: आनंद साजरा करणे.
उदाहरण: निकालानंतर तोंड गोड केले.

171. म्हण: पाठीवर थाप देणे
अर्थ: कौतुक करणे.
उदाहरण: शिक्षकांनी त्याच्या पाठीवर थाप दिली.

172. म्हण: मनावर दगड ठेवणे
अर्थ: कठोर निर्णय घेणे.
उदाहरण: घर सोडताना मनावर दगड ठेवला.

173. म्हण: डोळे उघडणे
अर्थ: वास्तव कळणे.
उदाहरण: फसवणूक झाल्यावर त्याचे डोळे उघडले.

174. म्हण: हात चोळणे
अर्थ: आनंद किंवा अपेक्षा बाळगणे.
उदाहरण: संधी मिळाल्यावर तो हात चोळू लागला.

175. म्हण: डोळे मिटणे
अर्थ: मृत्यू होणे.
उदाहरण: वृद्ध व्यक्तीने शांतपणे डोळे मिटले.

176. म्हण: तोंडावर पडणे
अर्थ: अपयशी ठरणे.
उदाहरण: तयारी नसल्याने तो तोंडावर पडला.

177. म्हण: छातीवर दगड ठेवणे
अर्थ: मन कठोर करणे.
उदाहरण: कठीण निर्णय घेताना छातीवर दगड ठेवावा लागतो.

178. म्हण: डोळ्यांत पाणी साठणे
अर्थ: दु:ख होणे.
उदाहरण: ती बातमी ऐकून डोळ्यांत पाणी साठले.

179. म्हण: पायाखालची वाळू सरकणे
अर्थ: धक्का बसणे.
उदाहरण: नोकरी गेल्यावर पायाखालची वाळू सरकली.

180. म्हण: हातचे राखून ठेवणे
अर्थ: सावध राहणे.
उदाहरण: भविष्यासाठी पैसे राखून ठेवले.

181. म्हण: डोळे फिरणे
अर्थ: गर्व चढणे.
उदाहरण: यश मिळताच त्याचे डोळे फिरले.

182. म्हण: तोंड बंद ठेवणे
अर्थ: गुपित राखणे.
उदाहरण: तो विषयावर तोंड बंद ठेवले.

183. म्हण: मनासारखे घडणे
अर्थ: इच्छेप्रमाणे होणे.
उदाहरण: अखेर सगळे मनासारखे झाले.

184. म्हण: हातातून निसटणे
अर्थ: नियंत्रण सुटणे.
उदाहरण: संधी हातातून निसटली.

185. म्हण: छातीवर हात मारणे
अर्थ: पश्चात्ताप करणे.
उदाहरण: संधी गेल्यावर तो छातीवर हात मारत बसला.

186. म्हण: डोळ्यांत स्वप्ने पाहणे
अर्थ: मोठी स्वप्ने बघणे.
उदाहरण: यशाची स्वप्ने त्याच्या डोळ्यांत होती.

187. म्हण: पाठीशी खंबीर उभे राहणे
अर्थ: ठाम पाठिंबा देणे.
उदाहरण: कुटुंब त्याच्या पाठीशी उभे होते.

188. म्हण: तोंड उघडणे
अर्थ: सत्य सांगणे.
उदाहरण: योग्य वेळी तोंड उघडणे गरजेचे असते.

189. म्हण: हातपाय गळणे
अर्थ: घाबरून जाणे.
उदाहरण: अपघात पाहून हातपाय गळाले.

190. म्हण: डोळ्यांत चमक येणे
अर्थ: उत्साह दिसणे.
उदाहरण: यशाची बातमी ऐकून डोळ्यांत चमक आली.

191. म्हण: मन खट्टू होणे
अर्थ: निराश होणे.
उदाहरण: अपयशाने त्याचे मन खट्टू झाले.

192. म्हण: हातातोंडाशी आलेले गमावणे
अर्थ: जवळ आलेले यश गमावणे.
उदाहरण: शेवटच्या क्षणी तो हातातोंडाशी आलेले गमावले.

193. म्हण: छपराला भोक पडणे
अर्थ: अडचणी वाढणे.
उदाहरण: खर्च वाढल्याने घराचे छपर भोक पडले.

194. म्हण: डोळ्यांत अंजन घालणे
अर्थ: सत्य दाखवणे.
उदाहरण: त्या घटनेने सगळ्यांच्या डोळ्यांत अंजन घातले.

195. म्हण: पाठीवर ओझे येणे
अर्थ: जबाबदारी वाढणे.
उदाहरण: कुटुंबाची जबाबदारी त्याच्या पाठीवर आली.

196. म्हण: हात चुकणे
अर्थ: संधी निघून जाणे.
उदाहरण: योग्य वेळ न घेतल्याने संधी हात चुकली.

197. म्हण: डोळ्यांत काजळ घालणे
अर्थ: बदनामी करणे.
उदाहरण: खोट्या अफवांनी त्याच्या डोळ्यांत काजळ घातले.

198. म्हण: मन शांत होणे
अर्थ: समाधान मिळणे.
उदाहरण: काम पूर्ण झाल्यावर मन शांत झाले.

199. म्हण: हातपाय आखडणे
अर्थ: घाबरणे.
उदाहरण: अचानक प्रश्न विचारल्यावर हातपाय आखडले.

200. म्हण: डोळ्यांत पाणी तरळणे
अर्थ: भावनांनी भरून येणे.
उदाहरण: निरोपाच्या वेळी डोळ्यांत पाणी तरळले.

मराठी म्हणी अर्थ व उदाहरणासह (201–300)

201. म्हण: आडात नाही तर पोहऱ्यात कुठून येणार
अर्थ: मूळ साधनच नसेल तर परिणाम कसा मिळेल?
उदाहरण: अभ्यास नाही तर गुण कुठून येणार?

202. म्हण: अक्कल नसली की माणूस अडाणी
अर्थ: बुद्धीशिवाय निर्णय चुकीचा ठरतो.
उदाहरण: विचार न करता वागल्याने तो अडचणीत आला.

203. म्हण: अंगावर येणे
अर्थ: आक्रमक वागणे.
उदाहरण: तो रागात अंगावर येऊ लागला.

204. म्हण: आगीत हात घालणे
अर्थ: स्वतःला संकटात टाकणे.
उदाहरण: वादात उडी घेणे म्हणजे आगीत हात घालणे.

205. म्हण: उगाचच शहाणा होणे
अर्थ: गरज नसताना सल्ले देणे.
उदाहरण: न विचारता बोलणे म्हणजे उगाच शहाणा होणे.

206. म्हण: उंदराला मांजर साक्षी
अर्थ: चुकीच्या व्यक्तीवर विश्वास ठेवणे.
उदाहरण: चोराकडून चौकशी करणे म्हणजे उंदराला मांजर साक्षी.

207. म्हण: एक पंथ दोन काजे
अर्थ: एका कामातून दोन फायदे.
उदाहरण: व्यायामाने आरोग्य आणि उत्साह दोन्ही मिळतात.

208. म्हण: ओठांवरचे पाणी वाळणे
अर्थ: फार तहान लागणे.
उदाहरण: उन्हात चालल्याने ओठांवरचे पाणी वाळले.

209. म्हण: काखेत कळसा आणि गावाला वळसा
अर्थ: मुख्य उद्देश विसरून भलत्याच गोष्टी करणे.
उदाहरण: काम सोडून गप्पा मारणे.

210. म्हण: कधी नव्हे ते गळा काढणे
अर्थ: उगाच तक्रार करणे.
उदाहरण: थोडी अडचण आली की तो गळा काढतो.

211. म्हण: खाई त्याला खवखव
अर्थ: चुकी करणाऱ्यालाच भीती वाटते.
उदाहरण: दोषी असल्यामुळे तो घाबरत होता.

212. म्हण: खांद्यावर बंदूक ठेवून चालवणे
अर्थ: दुसऱ्याचा वापर करून काम करून घेणे.
उदाहरण: स्वतः न करता इतरांकडून भांडण लावणे.

213. म्हण: गाजराची पुंगी वाजवणे
अर्थ: खोटे आमिष दाखवणे.
उदाहरण: फसव्या आश्वासनांनी गाजराची पुंगी वाजवली.

214. म्हण: गाडा पुढे घोडे मागे
अर्थ: कामाची उलटी पद्धत.
उदाहरण: योजना न करता अंमलबजावणी करणे.

215. म्हण: चोराच्या उलट्या बोंबा
अर्थ: स्वतः दोषी असून इतरांवर आरोप करणे.
उदाहरण: चूक करून तोच आरडाओरडा करतो.

216. म्हण: चुलीवरचे उतरले नाही तोवर हंडा फुटत नाही
अर्थ: वेळ आल्याशिवाय परिणाम दिसत नाही.
उदाहरण: संयम ठेवा, योग्य वेळ येईल.

217. म्हण: जसे कराल तसे भराल
अर्थ: कर्माचे फळ मिळतेच.
उदाहरण: मेहनत केली तर यश मिळते.

218. म्हण: डोळ्यात तेल घालून पाहणे
अर्थ: फारच सावध राहणे.
उदाहरण: परीक्षा केंद्रात कडक पहारा होता.

219. म्हण: तोंडावर पाडणे
अर्थ: अपयश येणे.
उदाहरण: तयारी नसल्याने तो तोंडावर पडला.

220. म्हण: थेंबे थेंबे तळे साचे
अर्थ: लहान प्रयत्नांनी मोठे काम होते.
उदाहरण: रोज बचत केल्याने मोठी रक्कम जमली.

221. म्हण: न कळत विष पिणे
अर्थ: स्वतःचे नुकसान करून घेणे.
उदाहरण: चुकीची संगत म्हणजे न कळत विष पिणे.

222. म्हण: नाचता येईना अंगण वाकडे
अर्थ: स्वतःची चूक न मानणे.
उदाहरण: अपयशाचे कारण इतरांवर ढकलणे.

223. म्हण: पळापळ करणे
अर्थ: घाईगडबड करणे.
उदाहरण: शेवटच्या दिवशी पळापळ होते.

224. म्हण: पायावर कुर्‍हाड मारणे
अर्थ: स्वतःचे नुकसान करून घेणे.
उदाहरण: नोकरी सोडणे म्हणजे पायावर कुर्‍हाड.

225. म्हण: फुकटचे घोडे खायला कशाला नाही
अर्थ: फुकट गोष्ट कुणालाही नको वाटत नाही.
उदाहरण: मोफत वस्तू लगेच संपतात.

226. म्हण: बुडत्याला काडीचा आधार
अर्थ: अडचणीत छोटी मदतही मोलाची ठरते.
उदाहरण: त्या सल्ल्याने त्याला आधार मिळाला.

227. म्हण: भुकेल्याला चणाच काय पण कांदा सुद्धा गोड
अर्थ: गरज असली की थोडेही पुरेसे वाटते.
उदाहरण: गरिबाला थोडी मदतही मोठी असते.

228. म्हण: माकडाच्या हाती कोयता
अर्थ: अयोग्य व्यक्तीकडे अधिकार देणे.
उदाहरण: अनुभव नसताना सत्ता देणे.

229. म्हण: माथेफिरू होणे
अर्थ: विचारशून्य वागणे.
उदाहरण: रागात माथेफिरूसारखे वागू नये.

230. म्हण: वरातीमागून घोडे
अर्थ: उशिरा उपाय करणे.
उदाहरण: निकालानंतर अभ्यास करणे.

231. म्हण: वेळेचे सोने करणे
अर्थ: वेळेचा योग्य उपयोग करणे.
उदाहरण: विद्यार्थ्यांनी वेळेचे सोने करावे.

232. म्हण: हातचे सोडून पळत्याच्या पाठीमागे धावणे
अर्थ: नक्की गोष्ट सोडून अनिश्चित मागे लागणे.
उदाहरण: चांगली संधी सोडणे.

233. म्हण: हत्ती गेला शेपूट राहिले
अर्थ: मोठे काम झाले पण थोडे राहिले.
उदाहरण: अभ्यास पूर्ण झाला, एक धडा राहिला.

234. म्हण: हातावर पोट असणे
अर्थ: रोज कमावून रोज खाणे.
उदाहरण: मजुरांचे जीवन कठीण असते.

235. म्हण: हात झटकून मोकळे होणे
अर्थ: जबाबदारी सोडणे.
उदाहरण: काम संपताच तो निघून गेला.

236. म्हण: डोळ्यांत धूळ फेकणे
अर्थ: फसवणूक करणे.
उदाहरण: जाहिरातींनी लोकांच्या डोळ्यांत धूळ फेकली.

237. म्हण: तोंड गोड करणे
अर्थ: आनंद साजरा करणे.
उदाहरण: यशानंतर मिठाई वाटली.

238. म्हण: डोळे दिपणे
अर्थ: मोहात पडणे.
उदाहरण: पैशामुळे डोळे दिपले.

239. म्हण: मनासारखे घडणे
अर्थ: इच्छेप्रमाणे होणे.
उदाहरण: अखेर सगळे मनासारखे झाले.

240. म्हण: हात टेकणे
अर्थ: शरण जाणे.
उदाहरण: अखेर त्याने हात टेकले.

241. म्हण: छातीवर दगड ठेवणे
अर्थ: कठोर निर्णय घेणे.
उदाहरण: नोकरी सोडताना छातीवर दगड ठेवला.

242. म्हण: डोळे मिटणे
अर्थ: मृत्यू होणे.
उदाहरण: वृद्धाने शांतपणे डोळे मिटले.

243. म्हण: हातातोंडाशी आलेले गमावणे
अर्थ: जवळचे यश हुकणे.
उदाहरण: शेवटच्या चुकांमुळे संधी गेली.

244. म्हण: पाठीशी उभे राहणे
अर्थ: पाठिंबा देणे.
उदाहरण: कुटुंब त्याच्या पाठीशी उभे होते.

245. म्हण: मनावर दगड ठेवणे
अर्थ: मन कठोर करणे.
उदाहरण: कठीण निर्णय घेतला.

246. म्हण: डोळे उघडणे
अर्थ: वास्तव समजणे.
उदाहरण: फसवणूक झाल्यावर डोळे उघडले.

247. म्हण: हात चोळणे
अर्थ: अपेक्षा ठेवणे.
उदाहरण: संधी मिळाल्यावर तो हात चोळू लागला.

248. म्हण: डोळ्यांत पाणी येणे
अर्थ: भावुक होणे.
उदाहरण: निरोपाच्या वेळी डोळ्यांत पाणी आले.

249. म्हण: पायाखालची वाळू सरकणे
अर्थ: धक्का बसणे.
उदाहरण: बातमी ऐकून पायाखालची वाळू सरकली.

250. म्हण: हातपाय गळणे
अर्थ: फार घाबरणे.
उदाहरण: अपघात पाहून हातपाय गळाले.

251. म्हण: डोळ्यांत चमक येणे
अर्थ: उत्साह दिसणे.
उदाहरण: यशाची बातमी ऐकून डोळ्यांत चमक आली.

252. म्हण: मन खट्टू होणे
अर्थ: निराश होणे.
उदाहरण: अपयशाने मन खट्टू झाले.

253. म्हण: हातातून निसटणे
अर्थ: संधी जाणे.
उदाहरण: योग्य वेळ न घेतल्याने संधी निसटली.

254. म्हण: डोळ्यांत अंजन घालणे
अर्थ: सत्य दाखवणे.
उदाहरण: त्या घटनेने डोळ्यांत अंजन घातले.

255. म्हण: पाठीवर ओझे येणे
अर्थ: जबाबदारी वाढणे.
उदाहरण: कुटुंबाची जबाबदारी वाढली.

256. म्हण: हात चुकणे
अर्थ: संधी न मिळणे.
उदाहरण: उशीर झाल्याने संधी हात चुकली.

257. म्हण: डोळ्यांत काजळ घालणे
अर्थ: बदनामी करणे.
उदाहरण: खोट्या अफवांनी बदनामी केली.

258. म्हण: मन शांत होणे
अर्थ: समाधान मिळणे.
उदाहरण: काम पूर्ण झाल्यावर मन शांत झाले.

259. म्हण: हातपाय आखडणे
अर्थ: घाबरणे.
उदाहरण: अचानक प्रश्न विचारल्यावर हातपाय आखडले.

260. म्हण: डोळ्यांत पाणी तरळणे
अर्थ: भावना दाटणे.
उदाहरण: निरोप घेताना डोळ्यांत पाणी तरळले.

261. म्हण: तोंड बंद ठेवणे
अर्थ: गुपित राखणे.
उदाहरण: त्याने विषयावर तोंड बंद ठेवले.

262. म्हण: पाठीवर थाप देणे
अर्थ: कौतुक करणे.
उदाहरण: शिक्षकांनी पाठीवर थाप दिली.

263. म्हण: काळजावर हात ठेवणे
अर्थ: प्रामाणिकपणे विचार करणे.
उदाहरण: निर्णय घेण्याआधी काळजावर हात ठेवा.

264. म्हण: डोळे फिरणे
अर्थ: गर्व चढणे.
उदाहरण: यश मिळताच डोळे फिरले.

265. म्हण: छातीवर हात मारणे
अर्थ: पश्चात्ताप करणे.
उदाहरण: संधी गेल्यावर छातीवर हात मारला.

266. म्हण: तोंडात बोट घालणे
अर्थ: फार आश्चर्य वाटणे.
उदाहरण: त्याचे यश पाहून सगळे तोंडात बोट घालत होते.

267. म्हण: मनात घर करणे
अर्थ: खोलवर परिणाम होणे.
उदाहरण: ती आठवण मनात घर करून आहे.

268. म्हण: पाय घसरणे
अर्थ: चूक होणे.
उदाहरण: वाईट संगतीमुळे पाय घसरला.

269. म्हण: डोके खाणे
अर्थ: त्रास देणे.
उदाहरण: सतत प्रश्न विचारून डोके खाल्ले.

270. म्हण: हात धुवून मागे लागणे
अर्थ: हट्टाने मागे लागणे.
उदाहरण: जिंकण्यासाठी हात धुवून मागे लागला.

271. म्हण: डोळे दिपणे
अर्थ: लोभात पडणे.
उदाहरण: पैशामुळे डोळे दिपले.

272. म्हण: मनावर दगड ठेवणे
अर्थ: कठोर निर्णय घेणे.
उदाहरण: नोकरी सोडताना मनावर दगड ठेवला.

273. म्हण: हात चोळत बसणे
अर्थ: अपेक्षेने वाट पाहणे.
उदाहरण: निकालासाठी हात चोळत बसला.

274. म्हण: डोळ्यांत स्वप्ने पाहणे
अर्थ: मोठी स्वप्ने बघणे.
उदाहरण: त्याच्या डोळ्यांत यशाची स्वप्ने होती.

275. म्हण: पाठीशी खंबीर उभे राहणे
अर्थ: ठाम पाठिंबा देणे.
उदाहरण: कुटुंब पाठीशी उभे होते.

276. म्हण: तोंड उघडणे
अर्थ: सत्य सांगणे.
उदाहरण: चुकीच्या वेळी तोंड उघडले.

277. म्हण: हातपाय पसरवणे
अर्थ: खर्च वाढवणे.
उदाहरण: उत्पन्न पाहूनच हातपाय पसरवा.

278. म्हण: डोळे विस्फारणे
अर्थ: आश्चर्य वाटणे.
उदाहरण: ती बातमी ऐकून डोळे विस्फारले.

279. म्हण: मनात कालवा फुटणे
अर्थ: भावनांचा पूर येणे.
उदाहरण: आनंदाने मनात कालवा फुटला.

280. म्हण: हात झटकणे
अर्थ: संबंध तोडणे.
उदाहरण: अपमान झाल्यावर त्याने हात झटकले.

281. म्हण: डोळे मिटून विश्वास ठेवणे
अर्थ: पूर्ण विश्वास ठेवणे.
उदाहरण: त्याच्यावर डोळे मिटून विश्वास ठेवला.

282. म्हण: तोंड पाडणे
अर्थ: नाराजी दाखवणे.
उदाहरण: नकार मिळताच त्याने तोंड पाडले.

283. म्हण: हात आखडता घेणे
अर्थ: खर्च कमी करणे.
उदाहरण: महागाईमुळे हात आखडता घ्यावा लागतो.

284. म्हण: डोळ्यांत जळजळ होणे
अर्थ: हेवा वाटणे.
उदाहरण: दुसऱ्याचे यश पाहून डोळ्यांत जळजळ झाली.

285. म्हण: मनात बोचणे
अर्थ: वाईट वाटणे.
उदाहरण: तो शब्द अजूनही मनात बोचतो.

286. म्हण: हातपाय झाडून मोकळे होणे
अर्थ: पूर्णपणे मोकळे होणे.
उदाहरण: परीक्षा संपल्यावर हातपाय झाडले.

287. म्हण: डोळ्यांत चकाकी येणे
अर्थ: आनंद दिसणे.
उदाहरण: बक्षीस मिळताच डोळ्यांत चकाकी आली.

288. म्हण: मनाचा ठाव न लागणे
अर्थ: अस्वस्थ वाटणे.
उदाहरण: निकालापूर्वी मनाचा ठाव लागत नव्हता.

289. म्हण: हात झटकून निघून जाणे
अर्थ: पूर्णपणे संबंध तोडणे.
उदाहरण: वादानंतर तो हात झटकून गेला.

290. म्हण: डोळे पाणावणे
अर्थ: रडू येणे.
उदाहरण: आठवणींनी डोळे पाणावले.

291. म्हण: मनात काहूर माजणे
अर्थ: प्रचंड गोंधळ होणे.
उदाहरण: बातमी ऐकून मनात काहूर माजले.

292. म्हण: हातपाय पसरून झोपणे
अर्थ: निश्चिंत राहणे.
उदाहरण: कर्ज फिटल्यावर तो निश्चिंत झोपला.

293. म्हण: डोळ्यांत तिरस्कार दिसणे
अर्थ: द्वेष जाणवणे.
उदाहरण: त्याच्या नजरेत तिरस्कार दिसत होता.

294. म्हण: मनावर घाव बसणे
अर्थ: खोल दुखापत होणे.
उदाहरण: त्या अपमानाने मनावर घाव बसला.

295. म्हण: हात आखडता घेऊन चालणे
अर्थ: मितव्ययी वागणे.
उदाहरण: कठीण काळात हात आखडता घ्यावा.

296. म्हण: डोळे चुकवणे
अर्थ: टाळाटाळ करणे.
उदाहरण: प्रश्न विचारल्यावर तो डोळे चुकवत होता.

297. म्हण: मनात पोकळी निर्माण होणे
अर्थ: काहीतरी कमी वाटणे.
उदाहरण: मित्र गेल्यावर मनात पोकळी निर्माण झाली.

298. म्हण: हातावर तुरी देणे
अर्थ: दुर्लक्ष करणे.
उदाहरण: तक्रारीवर त्याने हातावर तुरी दिल्या.

299. म्हण: डोळे भरून येणे
अर्थ: भावना अनावर होणे.
उदाहरण: भाषण ऐकून डोळे भरून आले.

300. म्हण: मनापासून करणे
अर्थ: पूर्ण मन लावून करणे.
उदाहरण: जे काम मनापासून कराल ते नक्की यशस्वी होईल.

FAQ 

मराठी म्हणी – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

Q1. मराठी म्हणी म्हणजे काय?
म्हणी म्हणजे अनुभवातून तयार झालेले जीवनाचे सत्य सांगणारे वाक्य.

Q2. मराठी म्हणी अर्थासह का महत्त्वाच्या आहेत?
अर्थामुळे म्हणी समजायला सोप्या होतात आणि योग्य वापर करता येतो.

Q3. शालेय अभ्यासासाठी कोणत्या मराठी म्हणी उपयुक्त आहेत?
अर्थ आणि उदाहरण असलेल्या म्हणी शालेय अभ्यासासाठी उपयुक्त ठरतात.

👉 Marathi Ukhane - मराठी उखाणे

---

वरील ब्लॉग पोस्ट वाचल्याबद्दल धन्यवाद.

तुम्हाला आवडल्यास कमेंट करा आणि तुमच्या फॅमिली आणि मित्रांना शेअर करा.